43.Ջուր բազմիմաստ բառով նախադասություններ կազմի՛ր քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով:
Ես ջուր շատ եմ խմում:
Այս տունը ջրի գին ունի:
Նրանք արդեն ջուր էին ծեծում և հոգնեցնում էին բոլորին:
Կյանքդ ջրի պես երկար լինի:
44.Ընդգծված բառը փոխարինի´ր տրվածներից
մեկով և բացատրի´ր, թե ինչպե՞ս
ընտրեցիր:
Տհաճ, պայծառ, հոտ, դեմք, հավաքել, շրջապատել:
Ծաղիկների հոտ ինձ մի հին երգ է հիշեցնում:
Արևելցի կինն ինչո՞ւ է ծածկումդեմքը:
Զորքը շրջապատել էր բերդն ու սպասում էր հրամանի:
Թագավորը , հավաքել էր բոլոր հպատակներին, որ առաջինը ինքն ավետիսն (բարի լուրը) ասի:
Տհաճ պատմաթյան մեջ ընկանք:
Միալար անձրևներից ու մառախուղից հետո վերջապես մի
պայծառ օր բացվեց:
45.Տրված բառերը գրի´ր տեքստում հանդիպող, իմաստով մոտ բառերի փոխարեն:
Գյուտերի, փուլը, հայտնագործեցին, պահել, կրակ, կենդանիներին, ընտելացնել, տարբեր, սարքել, հողագործությունը:
Մեր թվականությունից հազարավոր տարիներ առաջ սկսվեց մեծ Գյուտերի փուլը
շրջանը: Մարդիկ, հայտնագործեցին,, թե ինչպե՞ս պետք է պահել կրակը, ինչպե՞ս կենդանիներին ընտելացնել, քարից ու ոսկորներից տարբեր
գործիքներ սարքել, և վերջապես սկսեցին զբաղվել հողագործությունը:
46. Համեմատի՛ր յուրաքանչյուր խմբի մեջ մտնող բառերի ձևերը և իմաստները (ի՞նչ են նշանակում) և լրացրո՛ւ նախադասությունը:
Ա. Գնալ, ընթանալ, սլանալ, արշավել, սուրալ:
Բ. Փնտրել, որոնել, ման գալ:
Գ. Մտածել, խորհել, միտք անել:
Ամեն մի բառաշարքի բառերը իմաստով
տարբե. են, բայց ձևով՝նույնն են . այդ բառերը կարելի է անվանել գործողություն ցույց տվող բառեր:
47. Տրված բառերն ըստ իմաստների նմանության բաժանի՛ր չորս խմբի:
Ջարդել, հավաքել, հասկանալ, պահել, ամբարել, փշրել, ծածկել, կոտրել, պարզել, քողարկել, կտոր-կտոր անել, գլխի ընկնել, թաքցնել, ժողովել, գումարել, կռահել, պատսպարել,կուտակել , կոտրատել:
|
Ջարդել, փշրել, կոտրել, կտոր-կտոր անել, կոտրատել:
|
Հավաքել, ամբարել, ժողովել, գումարել, կուտակել
|
Հասկանալ, պարզել, գլխի ընկնել, կռահել,
|
Պահել, ծածկել, քողարկել, թաքցնել, պատսպարել,
|
48.Իմաստով մոտ բառերը կոչվում են հոմանիշներ (հոմ-նման, կից): Տրված բառերը բաժանի՛ր հոմանիշների չորս խմբի:
Երկիր, մազ, դեպք, արշալույս, ծեգ, պետություն, հյուսք, եղելություն, ծամ, թագավորություն, պատահար, վարս, այգաբաց, կայսրություն, հեր, իրադարձություն, միջադեպ, տերություն, լուսաբաց:
|
Երկիր, պետություն,
թագավորություն, կայսրություն, տերություն,
|
մազ, հյուսք, ծամ, վարս, հեր,
|
դեպք, եղելություն,
պատահար, իրադարձություն, միջադեպ,
|
արշալույս, ծեգ, այգաբաց,
լուսաբաց
|
49.Ընդգծված բառերն ու արտահայտությունները փոխարինի´ր տրված հոմանիշներով:
Հետապնդել են նրանց, սարսափ, անցնելիս, ապրում են, կացարան, առատ, գործածում են, նկատել են, հայտնաբերել են, կերակրվում են:
Հիմալայներում, ձյունոտ անտառով անցնելիս, գիտական արշավախմբի անդամները տեսել են մորթիներով ծածկված երկու կնոջ: Գիտնականները
Հետապնդել են նրանց և գտել են կացարան, որ քարանձավ
է եղել: Պարզվում է, որ 20-րդ դարում դեռ ապրում են քարանձավային մարդիկ: Նրանք չեն կարողանում օգտվել կրակից, իսկ որպես հագուստ գործածում են
վայրի կենդանիների մորթիները: Կերակրվում են հում սննդով, որը կացարանի շրջակայքում շատ է: Քաղաքակիրթ մարդկանց հետ աոաջին հանդիպումն ուղեկցվել է սարսափով ու ծայրաստիճան զարմանքով:
50.Ընդգծված
բառերը փոխարինի՛ր տրված
հոմանիշննրով:
Գլուխ, Սուրբ գիրք,ազգ, բարկանալ, էլ, ուզել, շինել, իրար, ցրվել, գործածել, հասկանալ:
Սուրբ գրքում գրված է, որ մարդիկ Բաբելոնում ուզում են այնքան բարձր աշտարակ շինել, որ գլուխը
երկինք հասնի: Աստված բարկանում է մարդկանց վրա ու խառնում նրանց լեզուները:
Մարդիկ էլ իրար խոսքը չեն հասկանում, խառնաշփոթություն է առաջանում, և ազգերը ցրվում են աշխարհով մեկ:
Ուստի «բաբելոնյան աշտարակաշինություն» արտահայտությունն գործածվում էէ, երբ ցանկանում են բնութագրել խառնաշփոթություն, աղմուկ, անկարգություն:
51.Նախադասության բառերից մեկը փոխիր՝ առանց միտքը փոխելու:
Օրինակ՝
Արջուկը քարայրից դուրս եկավ ու շշմած կանգ առավ: - 1. Քոթոթը քարայրից դուրս եկավ ա շշմած կանգ առավ: 2. Արջուկը քարանձավից (այրից, անձավից) դուրս եկավ ու շշմած կանգ առավ: 3.Արջուկը քարայրից
ելավ (դուրս թռավ) ու շշմած կանգ առավ: 4.Արջուկը քարայրից դուրս եկավ և շշմած կանգ առավ: 5. Արջուկը քարայրից դուրս եկավ ու շփոթված (զարմացած) կանգ առավ: 6.Արջուկը քարայրից դուրս եկավ ու շշմած կանգնեց:
Դարբնի աղջիկն առավոտից մինչև իրիկուն պետք է խոհանոցում չարչարվեր: Դարբնի դուստրը առավոտից մինչև երեկո պետք է խոհանոցում տանջվեր:
Ինչ-որ մեկը պատուհանը թակեց ու շտապ-շտապ հեռացավ: Ինչ-որ մեկը լուսամուտին
զարկեց ու արագ գնաց:
Անսպասելի մի խշշոց ականջն ընկավ, ու ձին լարվեց: Անսպասելի մի խշշոց ականջին լսվեց, ու ձին լարվեց:
Անսպասելի մի խշշոց ականջն ընկավ, ու ձին լարվեց: Անսպասելի մի խշշոց ականջին լսվեց, ու ձին լարվեց:
Քո ճանապարհին միայն մեկ խոչընդոտ կա: Քո ճամփին մենակ մի խնդիր կա:
Անխոս առաջ էր քայլում՝ առանց մեկի վրա ուշք դարձնելու: Լուռ առաջ էր քայլում՝ առանց մեկի վրա ուշադրություն դարձնելու:
Ձորի պռնկին, աշնան հողմերի առաջ անկոտրում ու անվախ, մի ծառ էր կանգնել: Ձորի եզրին, աշնան հողմերի առաջ անկոտրում ու անվախ, մի ծառ էր կանգնել:
Ձորի պռնկին, աշնան հողմերի առաջ անկոտրում ու անվախ, մի ծառ էր կանգնել: Ձորի եզրին, աշնան հողմերի առաջ անկոտրում ու անվախ, մի ծառ էր կանգնել:
52. Ընդգծված բառերը փոխարինի´ր տրված հոմանիշներով: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի´ր (բացի բառերից՝ ի՞նչ է փոխվել):
Կողք, գույն, ճամփա, գնալ, գնացոդ, պատել, կուզ, տափակ, ծռված, թեքել, ձանձրալի, ամպ, անտարբեր, հենց, խառնվել, սար:
Ճամփի կողքով, շղթա կազմած, դանդաղ գնում են ուղտերը: Նրանք ներկված են անապատի գույնով, կուզերը մաշված են ու թեքված են մի կողքի: Սլացող ավտոմեքենաների բարձրացրած փոշին թուխպի նման պարուրում է նրանց, բայց ուղտերն անտարբեր շրջում՛ են գլուխները: Անապատը ձանձրալի է ու միօրինակ, նա հեռու հորիզոնում խառնվում է իր նման գորշ ու տաղտկալի երկնքին:
Ո´չ սար է երևում, ո´չ ցածրավայր: Հենց այստեղ էլ հեռավոր ժամանակներում մարդիկ որոշեցին, որ Երկիրը տափակ է:
Ո´չ սար է երևում, ո´չ ցածրավայր: Հենց այստեղ էլ հեռավոր ժամանակներում մարդիկ որոշեցին, որ Երկիրը տափակ է:
53.Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված հոմանիշներից մեկը (ամենահարմարը):
Մեկ էլ, թթի կարմիր շիրան պռոշներին, ներս ընկավ պուճուր տղան՝ շոգից կարմրած թշերով... (թշերով, այտերով):
Հյուրը քթի տակ բարի ժպտում (հռհռում, քմծիծաղում, ծիծաղում, ժպտում) էր երեխայի շատախոսության վրա:
Առաջ բերեցին նրա զտարյուն (ազնվատոհմ, վեհազգի, զտարյուն) նժույգը:
Լքված նավը կամաց-կամաց խորտակվում (սուզվում, իջնում, խորտակվում, ընկղմվում) էր:
Նրա բոլոր հույսերը խորտակվում.. (սուզվում, խորտակվում,ընկղմվում) էին:
Հյուրը քթի տակ բարի ժպտում (հռհռում, քմծիծաղում, ծիծաղում, ժպտում) էր երեխայի շատախոսության վրա:
Առաջ բերեցին նրա զտարյուն (ազնվատոհմ, վեհազգի, զտարյուն) նժույգը:
Լքված նավը կամաց-կամաց խորտակվում (սուզվում, իջնում, խորտակվում, ընկղմվում) էր:
Նրա բոլոր հույսերը խորտակվում.. (սուզվում, խորտակվում,ընկղմվում) էին:
54.Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի´ր հինգ խմբի:
Մնացուկ, ոստ, մնացորդ, շյուղ, թափոն, մառան, նկուղ, կասկած, թերմացք, նախատինք, տարակույս, պարսավանք, հանդիմանություն, տարակուսանք, շտեմարան, երկմտություն, թափթփուկ, շիվ, կշտամբանք, ճյուղ, ավելցուկ, անարգանք:
|
Մնացուկ, մնացորդ, թափոն, թափթփուկ, ավելցուկ,
|
Ոստ, շյուղ, շիվ, ճյուղ,
|
Նախատինք, պարսավանք, հանդիմանություն, կշտամբանք, ավելցուկ,
|
Մառան, նկուղ, շտեմարան
|
Կասկած, տարակույս, տարակուսանք, երկմտություն
|
